Van một chiều

Van một chiều là gì

Trong các hệ thống sử dụng để vận chuyển lưu chất sẽ luôn có một hay nhiều vị trí mà chỉ cho phép dòng chảy lưu chuyển theo một hướng nhất định, xuất phát từ thực tế đó người ta đã phát minh ra van một chiều.

Van một chiều hay còn gọi là swing check valve, non return valve, one way valve hay check valve. Có tác dụng chính là chỉ cho phép dòng chảy đi theo một hướng nhất định không cho phép chảy ngược lại dòng quy định và bảo vệ các thiết bị liên quan có trên đương ống.

Hầu hết trên thị trường hiện nay dòng van một chiều là loại van có khả năng hoạt động một cách tự động mà không cần vận hành từ bên ngoài. Van sẽ luôn đóng cho đến khi có dòng chảy đủng chiều đi qua và nếu có dòng ngược lại thì van sẽ tự động đóng lại.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của van một chiều

Cấu tạo của Van một chiều

Về cấu tạo tuy là van vân hành tự động hoàn toàn nhưng cấu tạo của nó lại rất đơn giản bao gồm các bộ phận sau:

  • Thân van: là bộ phận chính chứa tất cả các chi tiết bộ phận khác của van.
  • Nắp đậy: cùng với thân van làm một khối thống nhất giúp đóng chặt kín lưu chất.
  • Đĩa van: được gắn với thân van thông qua bản lề và chốt để đóng kín không cho lưu chất chảy ngược lại.
  • Chốt, bản lề: là bộ phận kết nối đĩa van với thân van giúp tạo chuyển động đóng mở cho nắp đậy.
  • Gioăng kín: làm kín bề mặt tiếp xúc giữa thân van và đĩa van cùng với nắp đầy không cho lưu chất rò rỉ.
  • Lò xo (tùy từng loại van nhất định): đối với các van một chiều cối ,lò xo có nhiệm vụ đẩy đĩa van kín với thân van khi có áp lực nhất định thì đãi van mới vở để cho lưu chất chảy qua.
  • Bi: (có trong van 1 chiều bi): có vai trò tương tự đĩa van đó là trực tiếp cho phép hoặc ngăn cản dòng lưu chất đi qua.

Nguyên lý hoạt động van một chiều

Để sử dụng được van một chiều một cách hiệu quả và đúng chuẩn quy cách chúng ta cần phải hiểu rõ được cách thức hoạt động của van một chiều. So với các van thủy lực khác thì van một chiều này có nguyên lý hoạt động tương đối là đơn giản.

Ở trạng thái bình thường van một chiều luôn đóng khi có dòng chảy xuất hiện thì áp xuất đầu vào của van sẽ tăng lên và khi đến một giá trị nhất đình thì đĩa van sẽ được nâng lên hoặc ép xuống để cho dòng lưu chất chay qua.

nếu dòng chảy đi qua van không được cung cấp đúng theo chiều quy định thì lưu chất sẽ tuyệt đối không chảy qua được.

Phân loại van một chiều

Như đã biết van một chiều đang được sửu dụng vô cùng phổ biến và rộng rãi trên thị trường hiện nay với đa dạng các kích thước từ DN 10 đến DN 1200 và đa dạng các kiểu dáng chất liệu, để có thể chọn lựa chính xác dọng van phù hợp với nhu cầu chúng tôi xin cung cấp đến bạn đọc các cách phân loại van 1 chiều hiện nay.

Phân loại theo kiểu dáng

Van một chiều lá lật

Cấu tạo của van 1 chiều lá lật gồm: Vòng đệm, chốt van, đĩa van, nắp đậy, chốt xoay bản lề, thân van.

Hoạt động của van khá đơn giản: Ở trạng thái bình thường, van luôn đóng. Khi dòng khí nén hoặc dòng nước được dẫn vào đúng chiều. Áp lực của dòng lưu chất sẽ đẩy cửa van lên. Lúc này, van sẽ tự động mở để dòng lưu chất đi qua.

Van một chiều là lật

Khi chúng ta ngắt dòng chảy cũng đồng nghĩa với việc ngừng cung cấp lưu chất, áp lực biến mất. Lúc này, do trọng lực nên đĩa van sẽ bị hạ xuống. Áp lực của lưu chất ở đường sau của van sẽ đẩy lại. Tuy nhiên lực này chỉ khiến lá van đóng chặt lại và ngăn không cho dòng chất chảy theo chiều ngược lại. Kích cỡ của van vô cùng da dạng từ DN10 đến DN1000.

Van một chiều cánh bướm

Cấu tạo gồm: thân van , chốt , đĩa van , vòng đệm , lò xo

Cơ chế hoạt động của van đóng mở như kiểu cánh bướm nên được gọi là van một chiều cánh bướm. Thân van có thể được làm bằng các vật liệu khác nhau như thép, gang , Inox,…

Van một chiều cánh bướm gang

Ở trạng thái bình thường lò xo ép 2 đĩa van dạng nữa hình cầu ép chặt vào thân khi có dòng lưu chất chảy qua đến một áp xuất nhất định thì 2 cánh đĩa van sẽ mở ra và khi không còn đủ áp lực từ dòng lưu chất van sẽ đóng lại cùng với lực ép của lo xo thì khi dòng lưu chất chảy ngược lại sẽ bị cản vại với lực ép lớn hơn.

Van một chiều cối

Có cấu tạo như một đĩa tròn dày nhờ áp lực của lò xo mà đĩa van được ép chặt vào thân van. Chính vì cơ chế cấu tạo này nên van cối thường được lắp ngang tức là lắp trong các đường ống đựng đứng phù hợp với việc đẩy lưu chất đi lên trên và ngăn lưu chất chảy ngược xuống dưới.

Van một chiều cối

Khi dòng chất đi qua van, dưới tác động của dòng chảy, cửa van sẽ nâng lên. Khi ngắt dòng chảy thì cửa van sẽ hạ xuống ngay tại vị trí đóng sẽ ăn khớp với vòng làm kín của van này.

Van một chiều dạng nâng hạ

Hay còn gọi là van một chiều dạng trượt, khi có lưu chất đi qua chúng làm cho phần tử trượt của van một chiều di chuyển (trượt) lên xuống giá đỡ. Van dạng này có thiết kế khác giống van cầu hơi chữ ngã nhưng cơ chế đóng mở được làm với mục đích đóng mở tự động vậy nên thay bằng cơ cấu truyền động bằng tay của van chữ ngã thì cơ cấu lò xo nắp đầy đĩa van được sử dụng.

Van 1 chiều nâng hạ

Van một chiều dạng màng

Trong cấu tạo của van 1 chiều thủy lực này, quan trọng nhất vẫn là màng cao su. Nó phải có độ bền tốt, đàn hồi để bịt kín ống và chặn ống. Áp lực của dòng chất lỏng di chuyển đến sát màng, áp lực chưa đủ lớn nên màng sẽ không mở. Dòng chất ngày một lớn thì áp lực tăng lên và đạt một giá trị có thể thắng được lực đàn hồi của màng cao su. Lúc này van mở, khí nén hay chất lỏng sẽ được lưu thông.

Do thiết kế van nên khi ở trạng thái ngược lại màng cao su sẽ đóng kín cửa van 1 chiều.

Van một chiều mỏ vịt

Chi tiết đóng mở của van 1 chiều khí nén, thủy lực mỏ vịt khá giống với chi tiết đóng mở của van 1 chiều dạng màng. Đó là đều được làm từ cao su, có tính đàn hồi tốt và độ bền cao.

Khi ở trạng thái bình thường, van này có dạng hình nón, tròn xoay. Đỉnh nón đóng và khí nén, dầu hay nước không đi qua được. Áp lực của khí nén, chất lỏng thủy lực tăng lên và thắng lực đàn hồi của lớp cao su thì cửa van mở. Quá trình này khá giống với mỏ vịt nên người ta đặt tên cho van.

Phân loại theo chất liệu

Van một chiều gang

Có cấu tao chính bằng chất liệu gang đây là chất liệu phổ biến được sử dụng trong ngành van cồng nghiệp với ưu điểm là giá thành rẻ chi phí chế tạo thấp chịu được áp lực và nhiệt độ tương đối cao là vật liệu được dùng nhiều nhất hiện nay.

Van 1 chiều lá lật Gang

Van một chiều Inox

Van một chiều chất liệu Inox thương được dùng trong các hệ thống có hóa chất hay ăn mòn. Đây là chất liệu được nhiều kĩ sư lựa chọn bởi bì tính bền bỉ chịu được nhiệt độ áp xuất cao tính chất vật lý ổn định có kích cỡ van từ DN 15 đến DN 500.

Van 1 chiều lá lật Inox

Van một chiều đồng

Đồng thau là chất liệu hàng đầu mà các hãng sản xuất lựa chọn với mong muốn thiết bị bền bỉ, tuổi thọ cao. Van một chiều làm bằng đồng có độ cứng cáp nhất định. Van chịu được áp suất cao. Tuy nhiên nhược điểm của loại van này là vẫn bị ăn mòn khi môi trường là nước biển. Van chỉ phù hợp với các hệ thống có kích thước nhỏ và chuẩn kết nối lắp ren nên kích cỡ của van đồng chỉ từ DN 50 đổ xuống.

Van một chiều đồng

Van một chiều nhựa

Trong hệ thống không phải chịu nhiệt độ và áp xuất cao thì van nhựa là lựa chọ vô cùng hợp lý tuy vậy nhưng nhiệt độ làm việc cả van nhựa có thể lên đến 80 độ C. Van một chiều nhựa có khả năng chống ăn mòn cực tốt thường sử dùng trong các môi trường axit bazo, dung dịch ăn mòn kim loại.

Van một chiều nhựa

Phân loại theo xuất xứ

  • Van một chiều Hàn Quốc
  • Van một chiều Đài Loan
  • Van một chiều Malaysia
  • Van một chiều Trưng Quốc
  • Van một chiều Nhật bản
  • Van một chiều Đức

Ưu và nhược điểm của các loại van một chiều

Van một chiều lá lật

Ưu điểm : nhỏ gọn, lắp đặt tiết kiệm không gian ,không cần không gian vận hành chỉ cần không gian bảo dưỡng, đa dạng kết nối.

Nhược điểm : van có trục nên khó theo dõi vị trí đóng mở van dễ bị mắc kẹt rác vào vị trí bản lề gây kẹt van.

Van một chiều cánh bướm

Ưu điểm : nhỏ gọn kết nối dễ dàng với nhiều kích cỡ đường ống , không cần không gian vận hành mà chỉ cần không gian bảo dường.

Nhược điểm : van có trục ở giữa nên dễ bị mắc kẹt rác lại trên van và khó nhận biết được trạng thái đóng mở của van.

Van một chiều lò xo

Ưu điểm : sử dụng lực lò xo để đóng kín va nên khi muốn van mở phải cần một áp lực nước nhất định và van có thể lắp cho các đường ống thẳng đứng.

Nhược điểm : cần chú ý lưu chất sử dụng trong đường ống để tránh lò xo bị ăn mòn hay hoen rỉ , lưu chất phải được lọc sạch sẽc không có tạp chất.

Van một chiều bi

Ưu điểm : có khả năng tự làm sạch ,không bị bám rác bẩn nên sử dụng được trong môi trường lưu chất có nhiều tạp chất, bóng có thế chế tạo bằng nhiều vật liệu khác nhau phù hợp với nhiều môi trường.

Nhược điểm : hiệu ứng búa nước khi sảy ra sẽ tác động đến bóng lớn hơn, ồn khi hoạt động ,đối với bóng kim loại có thể bị kẹt.

Ứng dụng của van một chiều

Với ứng dụng ngăn cản lưu chất chảy ngược lại so với chiều quy định thì van một chiều được ứng dụng trong rất nhiều hệ thống từ dân dụng cho đến công nghiệp.

Sử dụng trong hệ thống nước thải

Với nguyên lý hoạt động của mình van 1 chiều được sử dụng trong các hệ thống nước thải rộng rãi. Khi nước thải chảy qua van thì không có khẳ năng chảy ngược về phía nguồn để đảm bảo giữ về sinh cho nguồn nước của doanh nghiệp và gia đình van một chiều lá lật là dòng van được sử dụng nhiều trong hệ thống nước thải vì tốc độ dẫn và áp xuất thấp.

Sử dụng trong hệ thống bơm, cấp nước

Để hạn chế tình trạng nước chảy ngược và mất áp xuất trong đường ống thì ống dẫn của máy bơm không thể thiếu van một chiều. Van giúp lượng nước trong hệ thống không bị chảy ngược ngoài ra còn giúp giảm hiện tượng búa nước nếu sảy ra sự cố và khi máy bơm ngừng hoạt động thì van 1 chiều sẽ chặn dòng chảy ngược từ đường xả về đường hút.

Sử dụng trong hệ thống nước sạch

Tương tự như hệ thống nước thải van một chiều được sử dụng điều tiết cho dòng nước sạch chảy theo một chiều và ngăn chặn nước đã qua sử dụng chảy ngược vào hệ thống nước đang sử dụng.

Sử dụng trong hệ thống giảm áp

Van một chiều dạng cối hay van một chiều lò xo sử dụng trong hệ thống và đóng vai trò như một thiết bị giảm bớt áp xuất trong đường ống. Cụ thể khi áp xuất rong đường ống đạt đến 1 ngưỡng nhất định thì van sẽ mở ra để xả bớt lưu chất ra bên ngoài.

Hướng dẫn mua van một chiều

Trên thị trường có rất nhiều loại van một chiều được thiết kế cho từng yêu cầu và mục đích sử dụng khác nhau vì thế nên để chọn được một mẫu van phù hợp với nhu cầu đối với người không chuyên tương đối khó khăn dưới đây tôi xin giới thiệu một vài đặc tính của van một chiều phù hợp với những hệ thống như thế nào:

  • Van dạng lá lật : phù hợp với hệ thống nước thải và nước thải sinh hoạt nói riêng bởi chủng van này hoạt động đóng mở theo nguyên lý trọng lực nên chỉ cần 1 áp lực nước vừa đủ để đẩy nắp van lên và không cần phải quá lo lắng đối với việc dòng chảy ngược.
  • Van dạng canh bướm : phù hợp với hệ thống nước sạch bởi trong lưu chất không có chứa cặn bẩn hay tạp chất và môi trườn có áp lực trung bình cao. Van có giá thành rẻ và lắp đặt dễ dàng.
  • Van dạng lò xo : sử dụng trong môi trường có dòng chảy mạnh và áp lực cao. Van được chủ yếu sử dụng trong môi trường lưu chất sạch vì van dễ bị hiện tượng đóng không khít khi bị cặn bẩn bám vào gây ra việc van hoạt đông kém kiệu quả.
  • Van dạng bi : sử dụng trong các hệ thống dẫn nước lên cao bởi vì van có tác dụng chóng dòng chảy ngược rất mạnh và với cấu tạo của mình thì van có thể lắp đặt theo đa dạng phương hướng. Van không nên sử dụng trong đường ống có nhiều cặn bẩn để đảm bảo hoạt động hiệu quả.
  • Van dạng treo : thường được dử dụng phổ biến thong hệ thống nước thải dân dụng, công nghiệp có đường lưu chất ,tốc độ ,áp lực nước không quá lớn. Van có cấu tạo tương đối đơn giản giá thành rẻ lắp đặt dạng treo tương đối dễ dàng. Lưu ý không lắp van ở vị trí vuông góc với mặt đất vì van sẽ không đóng được do trọng lực.

 

Hướng dẫn lắp đặt van một chiều

Khi tiến hàn lắp đặt van 1 chiều chúng ta cần quan tâm đế các yếu tố sau để đảm bảo việc lắp đặt van theo yêu cầu của từng loại van sao cho phù hợp:

  • Van có kết nối bích : cần chú ý đến tiêu chuẩn mặt bích của đường ống, số lỗ bulong và đường kính chiều dài của nó, lựa chọn thêm gioăng làm kín phù hợp với yêu cầu đường ống.
  • Van có kết nối ren : bước ren của đường ống và van phải cùng một kích cỡ, khi lắp đặt cần có quấn một lớp băng tan để đảm bảo kín khít, không vặn van và đường ống quá chặt vì có thể gây nứt vỡ ống hoặc van.
  • Van có kết nối dán keo : cần đặc biệt chú ý đến chuẩn khích thước để kết nối của đường ống với van đảm bảo cả hai nên cùng một chuẩn để khi chưa cần dán keo mà ống và vẫn vẫn có thể gắn kín khít với nhau.

 

Mua van một chiều ở đâu

Tuấn Hưng Phát

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.